Zmiana wielkości interlinii

Wielkość interlinii (odstępu pomiędzy wierszami) w dokumencie można zmieniać za pomocą polecenia:

\linespread{czynnik}

Polecenie to należy umieścić w preambule dokumentu. Parametr czynnik określa wielkość interlinii. Podwójna interlinie uzyskamy za pomocą \linespread{1.6}. Używając \linespread{1.3} uzyskamy interlinie równa 1,5. Pojedynczej interlinii, zarazem domyślnej odpowiada wartość 1.

Wcięcia i odstępy pomiędzy akapitami

Dwa dodatkowe parametry określają, odpowiednio, wielkości wcięcia akapitowego oraz odstępu miedzy akapitami. Na przykład, wpisując:

\setlength{\parindent}{0pt}
\setlength{\parskip}{1ex plus 0.5ex minus 0.2ex}

do preambuły dokumentu ustalamy wielkość wcięcia akapitowego na 0 pt (co powoduje, ze akapity będą się zaczynać bez wciec), a odstęp miedzy akapitami ustalamy na 1 ex plus 0,5 ex minus 0,2 ex. Drugi zapis oznacza, że normalny odstęp miedzy akapitami, wynoszący 1,0 ex, może się zwiększyć do 1,0+0,5 = 1,5 ex lub zmniejszyć do 1,9 − 0,2 = 0,8 ex. W Europie kontynentalnej akapity składa się czasami bez wcięcia akapitowego, tylko z dodatkowym odstepem miedzy nimi. Ale uwaga, ten efekt pojawi się także w spisie treści, tabel i rysunków, gdzie poszczególne pozycje w spisie będą od siebie bardziej oddalone (w spisach większość akapitów jest jednowierszowa). Aby uniknąć tego trochę śmiesznego efektu należy osunąć powyższe instrukcje setlenght z preambuły dokumentu i wstawić je w części głównej, po poleceniach \tableofcontents itp. Najlepiej jednak wcale nie korzystać z tego sposobu, gdyż znakomita większość książek jest składana z wcięciem akapitowym, a nie z dodatkowymi odstępami miedzy akapitami1.

Wcięcie akapitowe wstawiamy za pomocą polecenia:

\indent

umieszczonego na początku akapitu. Wstawienie \indent, kiedy wartość \parindent wynosi zero nie przyniesie oczywiście żadnego efektu.

Do złożenia akapitu bez wcięcia należy rozpocząć akapit od polecenia:

\noindent

Odstępy poziome

LATEX automatycznie ustala wielkości odstępów miedzy słowami oraz miedzy zdaniami. Dodatkowy odstęp poziomy (przez odstęp poziomy rozumiemy odstęp miedzy wyrazami, przez odstęp pionowy rozumiemy odstęp miedzy wierszami i akapitami) wstawiamy za pomocą polecenia:

\hspace{odległość}

Jeżeli taki odstęp, w wyniku złamania akapitu na wiersze, wypadnie na początku lub końcu wiersza, to zostanie osunięty – po to, by akapit nie był justowany „w chorągiewkę”. Jeżeli LaTeX ma wstawić odstęp także w wypadku, gdy rozpoczyna się lub kończy wiersz, to zamiast \hspace należy użyć „gwiazdkowej” wersji \hspace*. Argument odległość oznacza wymiar LaTeX-owy. W najprostszej postaci jest to liczba oraz jednostka odległości. Wykaz ważniejszych dostępnych w LaTxeX-u jednostek odległości znajduje się w tabeli:

LaTeX




.tex \documentclass[a4paper,11pt]{article}
\usepackage{polski}
\usepackage[cp1250]{inputenc}

\begin{document}

To jest \hspace{1.5cm}odstep
r\'owny 1,5~cm.

\end{document}


.pdf LaTeX

Polecenie:

\stretch{n}

wstawia specjalny odstęp rozciągliwy o tej właściwości, ze potrafi wypełnić cała wolna przestrzeń wiersza. Jeżeli w linii wstawimy dwa polecenia \hspace{\stretch{n}}, to wielkość odstępów przez nie uzyskanych będzie wg proporcji ustalonych przez argument n. W poniższym przykładzie odstęp miedzy x a y jest trzy razy mniejszy od odstępu miedzy y a z.

.tex \documentclass[a4paper,11pt]{article}
\usepackage{polski}
\usepackage[cp1250]{inputenc}

\begin{document}

x\hspace{\stretch{1}}
y\hspace{\stretch{3}}z

\end{document}


.pdf LaTeX

Odstępy pionowe

LaTeX wstawia odstępy pomiędzy akapitami, rozdziałami, punktami itp. automatycznie. Jeżeli istnieje potrzeba wstawienia dodatkowego odstępu pionowego, należny użyć polecenia:

\vspace{odległosc}

Polecenie to należy oddzielić pustymi liniami od otaczającego je tekstu. Jezeli w wyniku złamania strony, odstęp taki znajdzie się na początku lub na końcu strony (będzie bezpośrednio zaczynał lub kończył kolumnę tekstu), to zostanie osunięty. Jeżeli ma zostać wstawiony także na początku lub końcu strony, to należy użyć wersji „gwiazdkowej” \vspace*. Argument odległość oznacza wymiar LaTeX-owy.

Polecenia \stretch, wykonanego łącznie z \pagebreak, można używać do rozmieszczania tekstu kolumny w pionie. W poniższym przykładzie tekst zostanie rozmieszczony tak, ze odstęp u dołu będzie dwa razy mniejszy niż odstęp u góry strony.

\vspace{\stretch{1}}
Tytuł i~autor
\vspace{\stretch{2}}\pagebreak

Dodatkowy odstęp miedzy dwoma wierszami tego samego akapitu lub miedzy wierszami w tabeli możemy wstawić za pomocą instrukcji:

\\[odległosc]