Współczesne publikacje zawierają dużo rysunków i tabel. Elementów tych nie należy dzielić miedzy strony i dlatego wymagają specjalnego potraktowania. W sytuacjach, gdy nie mieszczą się one na bieżącej stronie, na ogół przenosi się je i wstawia na początku strony następnej. W przypadku przeniesienia rysunku lub tablicy, pozostałe miejsce na stronie wypełnia się tekstem. Tego typu elementy będziemy nazywać wstawkami.

Aby w pełni skorzystać z LaTeX-owego mechanizmu wstawek, trzeba chociażby powierzchownie zrozumieć, jak LaTeX manipuluje takimi obiektami. W przeciwnym wypadku wstawki mogą się stać źródłem irytacji, ponieważ LaTeX będzie je umieszczał wszędzie, tylko nie w miejscach, w którym byśmy sobie tego życzyli.

Do tworzenia wstawek mamy w LaTeX-u dwa środowiska. Środowisko figure służy do tworzenia rysunków, a środowisko table – do tablic. Oba maja jeden parametr opcjonalny:

\begin{figure}[miejsce]

albo

\begin{table}[miejsce]

Argument miejsce określa, gdzie na stronie można umieścić wstawkę. Jest to sekwencja od jednego do pięciu znaków: h, t, b, p oraz !.

Opcjonalny argument środowisk table i figure

h - bez przemieszczenia, dokładnie w miejscu użycia (uzyteczne w odniesieniu do niewielkich wstawek);
t - na górze strony;
b - na dole strony;
p - na stronie zawierającej wyłącznie wstawki;
! - ignorując większość parametrów kontrolujacych umieszczanie wstawek, przekroczenie wartosci, których może nie pozwolić na umieszczanie nastepnych wstawek na stronie.

Przykładowa tabela możne zaczynać się tak:

\begin{table}[!hbp]

Argument [!hbp] oznacza, że tabele można umieścić w miejscu, w którym pojawia się w pliku źródłowym (h) albo na dole strony (b), albo wreszcie na osobnej stronie zawierającej wyłącznie wstawki (p). Ponadto wstawienie „!” oznacza, że LaTeX ma pominąć większość parametrów kontrolujących umieszczanie wstawek. Jeżeli instrukcji \table użyto bez opcjonalnego argumentu, to jego domyślnymi wartościami są [tbp].

LaTeX umieszcza każdą wstawkę zgodnie ze specyfikacja autora. Jeżeli wstawki nie można umieścić na bieżącej stronie, to dołącza się ja albo do kolejki rysunków, albo do kolejki tabel. Po rozpoczęciu składania nowej strony LaTeX sprawdza, czy można zapełnić cała stronę wstawkami czekającymi w kolejce; gdy nie jest to możliwe, pierwszą wstawkę z każdej kolejki traktuje w taki sposób, jak gdyby właśnie pojawiła się w tekście: LaTeX stara się ją umieścić zgodnie z wartościami parametru miejsce (za wyjątkiem h, gdyż nie jest to już oczywiście możliwe). Nowe wstawki są odpowiednio dołączane do kolejek. LaTeX dba o właściwy porządek wstawek każdego typu. W konsekwencji pojedynczy rysunek, którego z jakiś względów nie można poprawnie wstawić „ciagnie” za sobą wszystkie inne rysunki aż na koniec dokumentu.

Dlatego:

Jeżeli LaTeX nie umieszcza wstawek zgodnie z oczekiwaniami, z reguły jest to spowodowane jedną wstawka blokująca kolejkę, a być może nawet wszystkie kolejki wstawek.

Wyjaśniwszy trochę złożony problem umieszczania wstawek, przejdźmy do omówienia kilku pozostałych rzeczy z nimi związanych.

Za pomocą instrukcji:

\caption{tekst}

wstawiamy tytuł rysunku lub tabeli. Kolejny numer rysunku/tabeli oraz słowo „Rysunek” i „Tabela” (lub „Tablica” – w zależności od tego, z jakiego pakietu polonizacyjnego korzystamy) zostaną wstawione automatycznie.

Następujące instrukcje:

\listoffigures

oraz

\listoftables

działają w sposób analogiczny do instrukcji \tableofcontents, wstawiając do dokumentu odpowiednio spis rysunków oraz spis tabel. Poszczególnymi pozycjami w tych spisach będą tytuły rysunków bądź tabel, podane jako argumenty instrukcji \caption. Jeżeli tytuły są długie, to do spisu można przesłać ich wersje skrócone, umieszczając je jako opcjonalny argument instrukcji \caption:

\caption[Short]{LLLLLoooooonnnnnggggg}

Odsyłacze do tabel i rysunków należy tworzyć za pomocą instrukcji \label oraz \ref.

Polecenie \label należy umieszczać bezpośrednio za instrukcja \caption. Dobrym pomysłem jest tez umieszczenie jej wewnątrz argumentu instrukcji \caption (na przykład na końcu tytułu rysunku czy tabeli). Niektórzy użytkownicy blednie sadza, ze wystarczy umieścić instrukcje label wewnątrz środowiska figure czy table, gdy tymczasem umieszczenie jej przed poleceniem \caption spowoduje błędy w numerach odsyłaczy.

Czasami może okazać się niezbędne wykonanie instrukcji:

\clearpage

albo

\cleardoublepage

W wyniku jej zadziałania LaTeX umieszcza w dokumencie wszystkie oczekujące w kolejkach wstawki, a następnie rozpoczyna skład od nowej strony. W przypadku użycia instrukcji \cleardoublepage LaTeX rozpoczyna od stronie nieparzystej.